การพัฒนากระบวนการเรียนการสอน เพื่อส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์

ขวัญหทัย พิกุลทอง, ชนิศวรา เลิศอมรพงษ์, สิริพร ทิพย์คง, ชานนท์ จันทรา

Abstract


Abstract

Developing ideas for problem solving is the key to educational management, enabling students to apply knowledge and ability to solve problems in the situation that has faced.The researcher conducted research and development. The purposes of this research and development study were (1) to develop an instructional process for enhancing mathematical problem solving ability by using mathematical modeling, Model-Eliciting Activities (MEAs) and mathematical connections and (2) to study the implementation of the developed instructional process. The instructional process was implemented to eighth grade students of Suan Taeng Wittaya School during the second semester of the academic year 2015 and 2016. The research instrumented were 1) mathematical problem solving ability test, 2) 24-period lesson plans, and 3) student learning log. The quantitative data were analyzed by using descriptive statistics and dependent sample t-test. Content analysis was utilized to analyze the qualitative data. The research findings were as follows: The instructional process to enhance the ability for solving mathematical problems consists of six steps: 1) knowledge or problem orientation, 2) mathematical problem recognition, 3) mathematical problem solving, 4) sharing experience, 5) evaluation for development, and 6) practice and knowledge extension. Additionally, the students’ mathematical problem solving ability after learning was higher than before through this instructional process at .05 level of significant both overall and by each lesson. The students had progressively improve their abilities to solve mathematical problems. The students’ reflection showed that they had sufficient knowledge to solve and extend problems. They could recognize their trouble in solving problems, but only some of them could cope with the difficulties by themselves.

Keywords: Problem Solving Ability, Instructional Process, Mathematical Modeling, Model-Eliciting Activities (MEAs), Mathematical Connections

 

บทคัดย่อ

การพัฒนาความคิดในการแก้ปัญหาเป็นกุญแจสำคัญสำหรับการจัดการศึกษาทำให้นักเรียนสามารถนำความรู้ และความสามารถไปใช้ในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในสถานการณ์ที่ต้องเผชิญได้ ผู้วิจัยดำเนินการวิจัยและพัฒนา โดย มีวัตถุประสงค์การวิจัย 1) พัฒนากระบวนการเรียนการสอนที่ส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ โดยใช้การสร้างตัวแบบเชิงคณิตศาสตร์ การจัดการเรียนรู้แบบ MEAs และการเชื่อมโยงทางคณิตศาสตร์ และ 2) ศึกษาผลการใช้กระบวนการเรียนการสอนท่ีพัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 2 โรงเรียน สวนแตงวิทยา ภาคปลาย ปีการศึกษา 2558 และ 2559 เนื้อหาสาระการเรียนรู้ที่ใช้ในการวิจัย เรื่อง ทฤษฎีบทพีทาโกรัส และ การประยุกต์สมการเชิงเส้นตัวแปรเดียว ระยะเวลาท่ีใช้ในการวิจัย จำนวน 24 คาบเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบทดสอบวัดความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ แผนการจัดการเรียนรู้ และแบบบันทึกการเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย และ t-test วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เน้ือหา ผลการวิจัยพบว่า กระบวนการเรียนการสอนที่พัฒนามีขั้นตอนการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความสามารถใน การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ ประกอบด้วย 6 ขั้น ได้แก่ 1) ขั้นสร้างความรู้ กระตุ้นความสนใจ 2) ขั้นตระหนักคิด ในการแก้ปัญหา 3) ขั้นแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ 4) ขั้นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ 5) ขั้นประเมินผลเพื่อ พัฒนา และ 6) ขั้นฝึกทักษะ และขยายความรู้ และผลการทดลองใช้กระบวนการเรียนการสอน พบว่า นักเรียน มีความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ท้ังในภาพรวม และจำแนกเป็นบทเรียน นักเรียนมีการพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ดีขึ้น ผลการสะท้อนคิดในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนแสดงให้เห็นว่านักเรียนมีความรู้เพียงพอในการ แก้ปัญหา และขยายปัญหา นักเรียนสามารถรับรู้ถึงอุปสรรค และปัญหาต่าง ๆ ในระหว่างการแก้ปัญหา แต่มีนักเรียน เพียงบางคนเท่านั้นท่ีสามารถแก้ไขปัญหา และอุปสรรคที่เกิดข้ึนได้ด้วยตนเอง

คำสำคัญ: ความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ กระบวนการเรียนการสอน การสร้างตัวแบบ เชิงคณิตศาสตร์ การจัดการเรียนรู้แบบ MEAs การเชื่อมโยงทางคณิตศาสตร์


Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.